بسمه تعالی

        مقدمه :

     ایجاد پارک علم و فن آوری پویا مستلزم ایجاد زیر ساخت محکمی است که مبتنی بر ویژگیهای منطقه ایی و نشأت گرفته از نیازها و قابلیتهای بومی باشد.

     پارک علم و فناوری در واقع تحقق ارتباط حوزه های مختلف تولید محصول و دانش است که چنین ارتباطی در کشور ما هنوز تحقق نیافته است. از این رو باید به دوران طفولیت شرکت ها برگشت و از همان ابتدا عادت های علم پذیری را در نهادشان ملکه کرد.

    تجربیات پارک های علم و فن آوری کشور نشان داده است که در استانهای شبیه به استان آذربایجان غربی ، رویکرد رشدی به شکل گیری پارک علم و فن آوری موفق بوده است. بر اساس این الگو از آنجا که شرکت های تولیدی مزیت و گرایشی برای استقرار در پارک علم و فن آوری ندارند، روی شرکت های مراکز رشد تمرکز شده و بعد از طی مراحل رشد به مرحله مستاجر رسیده و سپس بعنوان شرکت های فن آور در پارک علم و فن آوری مستقر می گردند.

    با توجه به اینکه شرکت های تولیدی استان آذربایجان غربی بیشتر مصرف کننده دانش بوده و حتی مراکز R&D  آنها بیشتر به کنترل کیفی مشغول هستند تا تولید دانش، بعید به به نظر می رسد تا زمانیکه خدمات مورد نیاز شرکتها - که موجب ایجاد مزیت در پارک می شود- ارائه نگردد، رغبتی برای استقرار در آن داشته باشند. به این لحاظ استفاده از رویکرد رشدی در استان آذربایجان غربی می تواند زیر ساخت های لازم را برای ایجاد یک پارک پویا فراهم آورد.

             چشم انداز :

-      مرجع دانش مدیریت و فنی استان آذربایجان غربی

         سیاست ها :

-         ایجاد نگرش مدیریتی در پژوهشگران و مدیران پژوهشکده ها

-         تجاری سازی ایده، طرح و محصولات تولید شده فعلی

-         ارتباط گسترده با نهادهای مختلف علمی و اجرایی

-         ارتقاء سطح اطلاعات عمومی از وظایف پارک علم و فن آوری

-         بازدهی سریع فعالیت ها جهت ایجاد انگیزه و جلب مشارکت

-         رویکرد رشدی به فعالیت های پارک

  اهداف کیفی :

-          ایجاد زیر ساخت مطمئن برای پارک علم و فن آوری

-          ایجاد ارتباط ارگانیک بین پارک و جامعه

-          دانش پذیر نمودن شرکت های تولیدی و خدماتی

-          ارائه خدمات در سطح استان

      اهداف کمی :

                                                                                                                                            ارقام مالی به ریال

برنامه ها :    

 برنامه ها مبتنی بر سیاستهای ارائه شده و در جهت چشم انداز به شرح زیر خواهد بود :

1)        سیاست ایجاد نگرش مدیریتی در پژوهشگران ومدیران پژوهشکده ها

                   1- 1 ) برگزاری 120 ساعت آموزش برای مدیران ذیربط شامل :

                      مدیریت نوآوری ،مدیریت استراتژیک ، مدیریت بازاریابی ، مدیریت منابع انسانی

                   2-1) ایجاد تور علمی و بازدید از پارکهای علم وفناوری

                  3-1) بازدید از واحدهایی که مشتریان بالقوه پژوهشکده ها می باشند

2)    سیاستهای تجاری سازی ایده، طرح و محصولات تولید شده

                1-2)ایجاد بخش بازرگانی برای پژوهشکده ها به منظور :

                      1-1-2) تحقیقات بازرگانی

                      2-1-2) فروش محصولات تولید شده

                      3-1-2) تهیه طرح توجیه فنی_ اقتصادی برای محصولات و فروش آنها

                     4-1-2) برپایی نمایشگاه دستاوردها در اماکن تجمع سرمایه گذراران

              2-2) برنامه بازدید مشتریان بالقوه از پژوهشکده ها

              3-2) نشر جنبه های اقتصادی نتایج پژوهش  پژوهشکده ها

             4-2) تهیه آئین نامه بهره مندی مالی محققین و پژوهشکده ها از درآمدهای حاصله از فروش دانش و محصولات

3)       ارتباط گسترده با نهادهای مختلف اجرایی و علمی

                    1-3) استقرار خانه صنعت و معدن در پارک علم و فن آوری

                   2-3) بازدید تشکل های غیردولتی از مرکز رشد

             3-3) برگزاری جلسات کارشناسی با حضور کارشناسان سازمانهای مختلف

            4 -3) امضای تفاهم نامه با سازمانهای تخصصی پشتیبانی جهت ایجاد مراکز رشد تخصصی وعمومی

            5-3) عضویت در کارگروه های شورای برنامه ریزی:

                     1-5-3) کارگروه پژوهش وفن آوری

                     2-5-3) شورای راهبردی فناوری

                     3-5-3) شورای اشتغال و سرمایه گذاری

           6 -3) تهیه جزوه برای کاندیداهای نمایندگی استان در خصوص حمایت از پارک علم وفناوری

4)       سیاست ارتقاء اطلاعات عمومی ازوظایف پارک

1-1)  اطلاع رسانی از طریق صداوسیماو جراید

           2-4) تقویت سایت وانتشار نشریه

          3-4) برپای مراسم های افتتاحیه،اختتامیه در سطح وسیع

          4-4) برگزاری تور برای دانشجویان،دانش آموزان و کارشناسان و بخش خصوصی

5)       سیاست بازدهی سریع برای ایجاد انگیزه

            1-5) شکل گیری فعالیت ها در پردیس شهر وانتقال به مکان اصلی

         2-5) راه اندازی سریع بخش بازرگانی جهت فروش محصولات ودانش قابل عرضه

         3-5) مشاوره مدیریت به مدیران پژوهشگاه ها

              4-5) تمرکز برروی معضلات اساسی استان که درحوزه کاری پارک می باشد

                    1-4-5) مرکز نوع آوری مهارتی ( طرح آن ارائه شده است )

              2-4-5) ارتقاءسطح بازرگانی استان : بازارچه ها ومراکز رشد تخصصی

              3-4-5) ارتقاءسطح خدمات گردشگری : مرکز رشد تخصصی گردشگری

              4-4-5) بهره گیری ازمنابع غنی دریاچه ارومیه با حفظ شاخص های زیست محیطی

              5-4-5) راه اندازی واحدهای راکد ونیمه راکد

                    6-4-5) ارتقاءسطح بهره دهی شرکت های تعاونی6

                              6)رویکرد رشدی به پارک

                    1-6)گسترش فعالیت های مراکز رشد وافزایش تعداد شرکت ها

                   2-6)ایجاد مراکز رشد اقماری

                   3-6)افزایش آموزش و مشاوره های تخصصی و کاربردی

جدول پنج ساله برنامه ها :

      سازمان و مدیریت :

       با توجه به چشم انداز، سیاست ها و برنامه های پارک علم و فن آوری سازمان پارک باید پهن، منعطف و برون گرا باشد تا بتواند نیازها و فعالیت های پارک را پاسخگوباشد.

     پارک علم و فن آوری جهت تحقق ماموریت خود می بایست با سرعت تصمیم بگیرد، ارتباطهای درون و بیرون سازمانی را تنظیم کرده و نسبت به شرایط مختلف پاسخهای مناسبی را ارایه نماید.

     مثالهایی شاید بتواند عمق مسئله را بهتر آشکار سازد : اساتید و هیئت علمی هایی که در دانشگاه فعالیت می کنند در طول خدمتشان وجهه خاصی پیدا کرده اند که گاه با سلایق مسئولین فعلی سازگار نیست این روابط چنانچه به حوزه فعالیت پارک انتقال یابد بخشی از توان علمی  دچار رکود خواهد شد. از طرف دیگر بخش خصوصی با توجه به کوتاه بودن هرم تصمیم گیری اش سریع تصمیم گرفته و نظرش را اعلام می کند و اگر پارک علم و فن آوری بتواند همپای آنها پیش رود، رابطه قطع می شود.

       مهمترین ماموریت پارک و تجاری سازی دستاورد های علمی است و این یعنی وارد شدن در فضای بازار که بسیار متلاطم، سخت گیر و دارای تاریخ مصرف است. اگر بهترین محصولات دیر، با قیمت نامنسب و بدون در نظر گرفتن شرایط عرضه شوند نه تنها سودی عاید نخواهد شد که وجهه پارک نیز تا مدتها زیر سئوال خواهد رفت.

      ارتباط با سازمانهای مختلف اجرایی نیز از جمله مهمترین وظایف پارک می باشد

     سازمانهای دیگر انتظار دارند به تناسب رویکرد فن آوری مدارانه، پارک علم و فن آوری از نظر سیستم اداری، مالی و ارتباطات اداری، شفاف، سریع و ساده باشد و ارتباط با آن بسیار راحت بوده و فرآیندها بر اساس اصول منطقی جریان یابند، ضمن آنکه تضادهای مختلف سازمانها خود را در حوزه فعالیت های پارک علم و فن آوری نشان می دهد.

تنها با یک مدیریت پویا می توان با سازمانهای مذکور به تعامل رسید. مدیریتی که تصمیماتش مبتنی بر مستندات بوده و در مسیر اهداف قرار دارد.

       پیچیدگی های مذکور منجر می شود تا نیاز به خرد جمعی برای پاسخگویی به شرایط مختلف پیش آید که معمولا با تشکیل شورا و ایجاد کمیته های مختلف معمولا فرد جمعی به جریان می افتد.

   این شورا وقتی در ساختار دانشگاه شکل بگیرد هرم تصمیم گیری را بلندتر کرده و موجب پایین آمدن کارایی سیستم می شود.

پس چگونه می توان هم از فرد جمعی استفاده کرد و هم به اقتضای ماموریت پارک عمل کرد؟

     از آنجا که مرحله شکل گیری پارک علم و فن آوری همراه با خلاقیت، ابتکار عمل و ارتباطات وسیع می باشد بهترین ساختار در این مرحله ساختار تیمی یا پارتیزانی است که در یک چهارچوب مشخص ولی با اختیار تصمیم گیری و عمل حرکت می کند مانند مثل یک گروه عملیاتی که برای تخریب یک پایگاه اعزام می شونند. برای این گروه هدف مشخص بوده و برنامه تنظیم می شود ولی از آنها انتظار می رود به اقتضای شرایط بوجود آمده تغیرات لازم را اعمال و تصمیماتی که بتواند در نهایت منجر به تحقق هدف شود را اتخاذ نمایند.

       در این ساختار تیمی متشکل از 3 تا 5 نفر امور مربوط به بازار، مسائل حقوقی، پشتیبانی و ارتباطات را انجام می دهند چهار چوب و برنامه کاری را ایشان تهیه و به تصویب شورای ریاست رساند، اعتبار لازم را اختصاص و با اختیارات تفویض شده فعالیت را آغاز و در مقاطع سه ماهه گزارش کار ارائه می نماید.

      کلیه امور مربوط به کارپردازی مالی، حراست و اداری، خاص تلفنی شده و طی تفاهم نامه هایی پیشاپیش با بخش های ذیربط دانشگاه برای یک برنامه سه ماهه مورد توافق قرار می گیرد. جهت اطلاع ریاست دانشگاه از روند امور نمودار فعالیت های پارک بصورت آنلاین در اختیار ایشان قرار گرفته تا بصورت حتی روزانه بتوانن امور را نظارت نمایند در صورت نیاز می توان به سایر بخشها هم شبکه را وصل کرد.

        شرح برنامه ها

انواع مرکز رشد :

      الف :  مرکز رشد دانشگاهی

       ب : مرکز رشدتخصصی

      ج : مرکز رشد پشتیبانی

الف :  مرکز رشد دانشگاهی

این مرکز شرکت هایی را تحت پوشش قرار می دهد که در ساختمانهای دانشگاه مستقر شده و یا مستقیما زیر نظر دانشگاه به فعالیت می پردازند.

مرکز رشد دانشگاهی به چند نوع تقسیم می شود.

1)               واحد رشد پژوهشکدهها- شرکت های مستقردر پژوهشکدههارا شامل می شود

2)               واحد رشد دانشکدهها- شرکت های مستقردر دانشکدهها را شامل می شود

3)               واحد رشد عمومی- شرکت های مستقردر واحدهای مختلف  دانشگاهی راشامل می شود

واحد رشد عمومی می تواند در حوزه های مختلفی فعالیت کند .

        1-3) ساختمان میراث فرهنگی وموزه: رشد گردشگری

        2-3) سالن ورزشی واستخر: رشد ورزشی

        3-3)  پناهگاهها : هسته های پژوهشی

ب : مرکز رشد تخصصی

           این مرکز مربوط به سازمانهایی می شود که به صورت تخصصی با مرکز رشد همکاری کرده وجهت رشد زیر مجموعه های خود تلاش می کنند.از آنجا که بسیاری از سازمانها در ایجاد موسسه وشرکتهای خصوصی با مشکل مواجه هستند ،تمایل به همکاریشان محتمل به نظر می رسد.

سازمانهای هدف برای این طرح عبارتند از :

1)               سازمان بازرگانی :مرکز رشد بازرگانی ویژه بازارچه های مرزی

2)               شرکت شهرکهای صنعتی: مرکز رشد خدمات مهندسی ویژه واحدهای راکد ونیمه فعال

3)               سازمان میراث فرهنگی وگردشگری: مرکز رشد گردشگری.

4)               اداره کل فرهنگ وارشاد اسلامی: مرکز رشد موسسات فرهنگی – هنری .

5)               سازمان اوقاف و امور خیریه.

6)               سازمان جهاد کشاورزی: مرکز شد خدمات کشاورزی – شیلات ،دامی و...

7)               اداره کل کار و امور اجتماعی: طرح آموزش کارآفرینی.

ج) مرکز رشد پشتیبانی :

          این مرکز جهت سازمانها ونهادهایی است که در خصوص رشد جوانان به فعالیت پرداخته ودر ادامه فعالیتهای ایشان می توان جوانان را برای فعالیتهای اقتصادی ونوآورانه در مزکز رشد ساماندهی کرد.

 سازمانهای هدف برای این طرح عبارتند از:

1)               سازمانهای ملی جوانان

2)               کانونهای فرهنگی _هنری مساجد

3)               کانونهای دانشجویی هلال احمر

4)               کمیته امداد امام خمینی _ بخش خودکفایی

5)               کانون بانوان استانداری

6)               کانون بسیج جوانان

ضمن اینکه در این حوزه می توان از طریق انجمن ، تشکل ونظامهای مختلف نیز اقدام کرد که بخشی از آنها عبارتند از :

       1) انجمن مخترعین ومبتکرین

       2) تشکل های غیر دولتی سازمان ملی جوانان

       3 ) نظام دامپژشکی استان

       4) نظام مهندسی (عمران)

       5) نظام مهندسی ( معدن)

       6) نظام مهندسی (کشاورزی)

       7) انجمن فارغ التحصیلان دانشگاه جامع علمی _کاربردی

       8) باشگاه پژوهشگران دانشگاه آزاد اسلامی

       9) انجمن فارغ التحصیلان شاهد

      10) انجمن بیوتکنولوژی

       11) و....

گروه بازرگانی پارک علم و فن آوری :

-          دکتر بهرام رضازاده یا یک نفر از گروه مدیریت بازرگانی دانشکده اقتصاد و مدیریت

-          دکتر خیرالله حدیدی

-          دکتر عزیزپور

-          دو شرکت از مراکز رشد

 اهداف : تجاری سازی مجموعه دستاورد های علمی دانشگاه از مرحله ایده تا محصول

-          شکل دهی به تحقیقات بازاریابی جهت هدایت تحقیقات به سمت نیازهای جامعه

برنامه ها :

-          جمع آوری مجموعه دستاوردها و معرفی به بازار

-          جمع آوری نیازهای شرکت ها

-          ارائه طرح های بازرگانی جهت صدور و عرضه در بازارهای جهانی

فعالیت :

-          25% ارزش فروش برای بخش بازرگانی

-          25% ارزش فروش برای دانشگاه

-          50% ارزش فروش برای پژوهشکده

ارتباطات :

-          دانشگاه ارومیه                                 دانشگاه صنعتی ارومیه

-          دانشگاه علوم پزشکی ارومیه                 دانشگاه پیام نور ارومیه و شهرستانها

-          مراکز تحقیقاتی و پژوهشکده ها

-          مرکز تحقیقاتی میکرو ماشین                 میکرو الکترونیک

-          مرکز تحقیقات سازه                          آرتیمیا و جانوران آبزی

-          پژوهشکده علوم زیستی

-    واحدهای مرکز رشد ICT  دانشگاه ارومیه

-   مراکز تحقیقات دستگاه های اجرایی و نهاد های عمومی

-   آزمایشگاه ها و واحد های R&D بخش خصوصی

-   دفتر ارتباط با نخبگان خارج از کشور

-          انجمن نخبگان استان آذربایجان غربی

-          نظام دامپزشکی

-          نظام مهندسی عمران

-          نظام مهندسی معدن

-          نظام  مهندسی کشاورزی

-          انجمن بیو تکنولوژی

-          تشک های غیر دولتی سازمان ملی جوانان

-          کانونهای فرهنگی – هنری مساجد

-          انجمن مخترعین و مبتکرین

-          فارغ التحصیلان جامع علمی کاربردی

-          انجمن فارغ التحصیلان شاهد

-          باشگاه پژوهشگران دانشگاه آزاد

-          واحد خود کفایی کمیته امداد امام خمینی ( ره )

-          سازمان بازرگانی ( بازارچه های مرزی )

-          شهرک صنعتی ( واحد های مشاوره و فن آوری )

-          اوقاف ( مراکز رشد خیریه )

-          گردشگری مراکز رشد گردشگری

-          اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی ( مراکز رشد فرهنگی )

-          کانون بسیج جوانان

-          کانون بانوان

-          کانونهای هلال احمر

-          پژوهش سرای دانش آموزی

-          خانه صنعت و معدن

-          اتاق بازرگانی، صنایع و معادن

مذاکرات اولیه

      عنوان                                                        نتیجه

- نمایندگی روزنامه جام جم                     مثبت : موکول به یک مذاکره حضوری جهت آشنایی بیشتر

- رادیو ( برنامه علم و علم آوران)               مثبت : جهت همکاری و تهیه گزارش برنامه ریزی شود

- سیما و برنامه جوان                             استقبال کردند ولی هنوز تماس نگرفته اند

- انجمن مخترعین و مبتکرین                   مثبت : اسقرار در پارک و ....

- بهادری ( شرکت خصوصی )                  مثبت : فعالیت در خصوص بتن با فن آوری جدید

- جامعه کنترل کیفیت                            مثبت : ضرورت استفاده از آزمایشگاه های دانشگاه

- خودکفایی کمیته امداد                          مثبت :  مرکز رشد برای اعضای کمیته امداد

- سازمان جوانان هلال احمر                    مثبت :  مرکز رشد برای تشکل های هلال احمر

- پویان کاوش                                     منفی : استقرار در پارک صرفه اقتصادی ندارد

- شرکت رشدی                                   مثبت : تقاضای استقرار

- کانونهای فرهنگی مساجد                     مثبت : مذاکره جهت ایجاد مراکز رشد اقماری

- بنیاد دکتر محقق                                مثبت : تقاضای استقرار در پارک

- بخش برنامه ریزی اداره کل ارشاد           منفی : نسبت به کار موسسات فرهنگی بدبین بودند اما نفر معرفی کردند

- شرکت شهرکهای صنعتی                     مثبت : واحدهای فن آوری شرکت شهرکها را می توان رشدی کرد.

- شرکت بیلگی سایار                            مثبت : تقاضای استقرار در پارک